… ΔΥΣΚΟΛΑ ΤΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ

Του Ανδρέα Καψαμπέλη

Το 2026 δεν ξεκίνησε απλώς, εισέβαλε. Και μαζί του κατέρρευσε ο τελευταίος μύθος ότι το πολιτικό σύστημα μπορεί να συνεχίσει όπως πριν, αλώβητο, αυτάρεσκο και ανέλεγκτο. Η νέα χρονιά δεν αφήνει χώρο για προσχήματα, καθώς φέρνει στην επιφάνεια τις ανεπάρκειες μιας κυβέρνησης που ασκεί εξουσία περισσότερο με όρους εικόνας παρά ουσίας και ενός πολιτικού κόσμου που μοιάζει αποκομμένος από τον περίγυρό του…

Στο εσωτερικό της χώρας, το 2026 ξεκινά με μια κοινωνία κουρασμένη αλλά όχι αδιάφορη. Και το αφήγημα της «σταθερότητας» καταρρέει στην πρώτη επίσκεψη στο σούπερ μάρκετ, στον λογαριασμό του ρεύματος, στο ενοίκιο που δεν πληρώνεται. Η κυβέρνηση επιμένει να μιλά για ανάπτυξη, την ώρα που η πραγματική οικονομία ασφυκτιά, και να πανηγυρίζει για δείκτες, ενώ η κοινωνία μετρά απώλειες. Και επιμένει να ζητά εμπιστοσύνη, ενώ αποφεύγει συστηματικά τη λογοδοσία…

Το κράτος την ίδια ώρα λειτουργεί επιλεκτικά. Είναι παρόν όταν πρόκειται να επιβάλει φόρους, πρόστιμα και κυρώσεις, αλλά απόν όταν καλείται να προστατεύσει τον πολίτη, να εγγυηθεί ασφάλεια, να αποδώσει δικαιοσύνη. Οι θεσμοί εμφανίζονται ως ενοχλητική υποχρέωση και όχι ως θεμέλιο της δημοκρατίας. Και κάθε κρίση αντιμετωπίζεται όχι με ευθύνη, αλλά με επικοινωνιακή διαχείριση και μετατόπιση ευθυνών. Έτσι η απόσταση ανάμεσα σε αυτούς που κυβερνούν και σε αυτούς που πληρώνουν τον λογαριασμό μεγαλώνει συνεχώς…

Χωρίς άλλοθι έχει απομείνει και το πολιτικό σύστημα συνολικά. Οι μεγάλες εθνικές συζητήσεις απουσιάζουν. Το Δημογραφικό καταρρέει, η παραγωγική βάση συρρικνώνεται, η νέα γενιά μεταναστεύει ή επιβιώνει χωρίς προοπτική. Κι όμως, η πολιτική σκηνή συνεχίζει να αναλώνεται σε τακτικισμούς, δημοσκοπήσεις και προσωπικές στρατηγικές. Αυτό το μοντέλο δεν τραβάει άλλο…

Το 2026 βρίσκει τη χώρα χωρίς σοβαρό εθνικό σχέδιο, με εξάρτηση από εισαγωγές, με οικονομία ευάλωτη σε εξωτερικά σοκ, με άμυνα και διπλωματία που λειτουργούν περισσότερο ενδοτικά και πάντως αμυντικά παρά στρατηγικά και αποφασιστικά. Κι ενώ το διεθνές περιβάλλον σκληραίνει, η πολιτική ηγεσία επιμένει να συμπεριφέρεται σαν να ζούμε σε εποχή χαμηλών απαιτήσεων και ανύπαρκτων κινδύνων.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, η ισχύς επιστρέφει ως βασικός παράγοντας πολιτικής. Πόλεμοι χωρίς τέλος, αναθεωρητικές δυνάμεις, συμμαχίες υπό αναδιαμόρφωση, με την Ευρώπη να πληρώνει την ψευδαίσθηση ότι μπορεί να υπάρχει χωρίς στρατηγική αυτονομία. Και η Ελλάδα, αντί να προετοιμάζεται σοβαρά, περιορίζεται σε ρόλο πρόθυμου και υποτακτικού παρατηρητή…

Αυτή θα είναι, ούτως ή άλλως, χρονιά των μεγάλων ανατροπών, κάτι που δεν συγχωρεί την ανεπάρκεια ούτε την αλαζονεία. Και κυρίως δεν συγχωρεί την πολιτική δειλία. Με το «καλημέρα», το 2026 θέτει ένα σκληρό δίλημμα: ή η πολιτική θα επανασυνδεθεί με την πραγματικότητα, μιλώντας καθαρά και με ευθύνη, ή η πραγματικότητα θα σαρώσει το πολιτικό σύστημα όπως το γνωρίζουμε μέχρι σήμερα…