Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ «ΨΟΦΙΑΣ ΓΑΤΑΣ ΣΤΟ ΤΡΑΠΕΖΙ»

Του Ανδρέα Καψαμπέλη

Τι είναι η στρατηγική της «ψόφιας γάτας στο τραπέζι»; Πρόκειται για τη μέθοδο πολιτικής χειραγώγησης, κατά την οποία, τη στιγμή που μια συζήτηση γίνεται επικίνδυνη, κάποιος ρίχνει ξαφνικά ένα άλλο, πιο θορυβώδες θέμα, για να τραβήξει αλλού την προσοχή. Δεν χρειάζεται να είναι πιο σημαντικό. Αρκεί να είναι πιο δυνατό, πιο προκλητικό, πιο «πιασάρικο». Η φράση (dead cat strategy) αποδίδεται στον πρώην Βρετανό πρωθυπουργό Μπόρις Τζόνσον και χρησιμοποιήθηκε ευρέως και από τον Ντόναλντ Τραμπ: πετάς τη «γάτα» στο τραπέζι και μέσα σε λίγα λεπτά όλοι ασχολούνται με αυτό που μόλις εμφανίστηκε, ξεχνώντας τι συζητούσαν πριν.

Η λογική είναι απλή και ταυτόχρονα κυνική: δεν αντιμετωπίζεις το πρόβλημα, αλλάζεις το θέμα. Δεν απαντάς, μετακινείς τη συζήτηση. Και κυρίως, δεν αφήνεις ποτέ τον δημόσιο διάλογο να «καθίσει» πάνω σε ένα ζήτημα αρκετά ώστε να πιέσει για εξηγήσεις.

Κάπως έτσι μοιάζει να κινείται το τελευταίο διάστημα και η πολιτική επικαιρότητα στην Ελλάδα από πλευράς του Κυριάκου Μητσοτάκη.  Η πρότασή του για το ασυμβίβαστο βουλευτή – υπουργού παρουσιάστηκε ως μια σημαντική θεσμική παρέμβαση απέναντι στη διαφθορά. Ήρθε, όμως, σε μια χρονική στιγμή όπου η συζήτηση είχε αρχίσει να γίνεται ιδιαίτερα πιεστική γύρω από τον ΟΠΕΚΕΠΕ, τις δικογραφίες και την παρουσία υπόδικων βουλευτών.

Αντί η κουβέντα να συνεχίσει πάνω σε αυτά τα συγκεκριμένα ζητήματα, επιχειρήθηκε να μετατοπιστεί σχεδόν ακαριαία από τις ευθύνες και τα πρόσωπα,  σε μια γενική συζήτηση περί θεσμών, αλλαγών και «παθογενειών», που -όπως συμβαίνει συχνά- απλώνεται χωρίς να καταλήγει πουθενά συγκεκριμένα.

Το ίδιο μοτίβο επανελήφθη και χθες. Η εξαγγελία για περιορισμούς στα social media των ανηλίκων επανήλθε ξαφνικά, ανοίγοντας έναν νέο κύκλο συζητήσεων για ένα θέμα που προκαλεί εύλογες ανησυχίες σε μικρούς και μεγάλους. Τις προηγούμενες ημέρες οι δηλώσεις του πρωθυπουργού ότι «οι κλήσεις της Τροχαίας δεν θα σβήνονται πια» είχαν δημιουργήσει ένα αντίστοιχο σκηνικό με ένα μήνυμα «νόμου και τάξης» για επικοινωνιακή πρωτίστως κατανάλωση.

Παλαιότερα το έκανε και όταν μετά τις μαζικές διαδηλώσεις για τα Τέμπη θυμήθηκε ότι πρέπει να αρθεί η μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων και να κατοχυρωθεί συνταγματικά η αξιολόγηση…

Αυτές τις παρεμβάσεις θα μπορούσε κανείς να τις θεωρήσει μεμονωμένες. Αν, όμως, τις βάλει στη σειρά,

προκύπτει μια αλληλουχία. Κάθε φορά που ένα θέμα αρχίζει να παράγει πολιτική πίεση, επιχειρείται να εμφανιστεί ένα νέο, πιο «ηχηρό», που θα τραβήξει την προσοχή, θα αλλάξει την ατζέντα, τα φώτα θα στραφούν αλλού και η προηγούμενη συζήτηση θα χάσει τη δυναμική της.

Έτσι λειτουργεί στην πράξη η «ψόφια γάτα στο τραπέζι». Όμως, αυτό που προφανώς δεν έχει αντιληφθεί ακόμη ο κ. Μητσοτάκης είναι ότι δεν χωράει άλλη «ψόφια γάτα» στο τραπέζι του. Τις πέταξε όλες και η κοινωνία το(ν) έχει πάρει χαμπάρι.