ΠΟΙΑΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ, ΑΛΗΘΕΙΑ;

Στην αρχή κάθε κυβέρνησης, ένα σκάνδαλο μπορεί να αποδοθεί σε μια αστοχία. Δύο υποθέσεις ίσως θεωρηθούν κακή συγκυρία. Όταν όμως οι καταγγελίες, οι εισαγγελικές έρευνες, οι θεσμικές παρεκτροπές και οι προσπάθειες συγκάλυψης διαδέχονται η μία την άλλη, παύουμε να μιλάμε για συμπτώσεις. Μιλάμε για έναν συγκεκριμένο τρόπο άσκησης της εξουσίας. Για μια αντίληψη σύμφωνα με την οποία το πρώτο μέλημα δεν είναι η λογοδοσία, αλλά η πολιτική επιβίωση.

Η κυβέρνηση βρίσκεται αυτές τις ημέρες -για να μην πάμε στο προηγούμενο διάστημα- αντιμέτωπη ταυτόχρονα με τέσσερα διαφορετικά μέτωπα: τις νέες αποκαλύψεις γύρω από τη Novartis και τον Άδωνι Γεωργιάδη, την υπόθεση με τα «σπιτάκια» της ανακύκλωσης, τις εξελίξεις για το μπάζωμα στα Τέμπη και τη νομοθετική παρέμβαση του υπουργείου Δικαιοσύνης που προκάλεσε ακόμη και την αντίδραση της -κάθε άλλο παρά εχθρικής προς την κυβέρνηση- Ένωσης Δικαστών και Εισαγγελέων. Τέσσερις υποθέσεις διαφορετικές μεταξύ τους, με έναν κοινό παρονομαστή: κάθε φορά που ανακύπτει ένα σοβαρό ζήτημα, η πρώτη προτεραιότητα δεν είναι η πλήρης διερεύνησή του, αλλά η προστασία των κυβερνητικών στελεχών και η ελαχιστοποίηση του πολιτικού κόστους.

Χαρακτηριστικότερο παράδειγμα αποτελεί πλέον ο Άδωνις Γεωργιάδης. Παρά τα νέα στοιχεία και τα ερωτήματα που επανέρχονται, ο πρωθυπουργός εξακολουθεί να του παρέχει πλήρη πολιτική κάλυψη. Έτσι, η υπόθεση παύει να αφορά μόνο έναν υπουργό. Μετατρέπεται σε προσωπική επιλογή του ίδιου του Κυριάκου Μητσοτάκη. Όσο περισσότερο επιμένει να κρατά αμετακίνητους τους συνεργάτες του, τόσο περισσότερο οι δικές τους σκιές βαραίνουν συνολικά την κυβέρνηση και τελικά τον ίδιο.

Το ίδιο μοτίβο επαναλαμβάνεται σχεδόν παντού. Στα Τέμπη,

αντί για μια γενναία ανάληψη ευθύνης, κυριαρχεί η προσπάθεια περιορισμού των πολιτικών συνεπειών. Στην υπόθεση της ανακύκλωσης, οι εξηγήσεις έρχονται αποσπασματικά και μόνο όταν η πίεση γίνεται ασφυκτική. Και στη Δικαιοσύνη, κάθε νέα παρέμβαση που δημιουργεί την εντύπωση περιορισμού της θεσμικής ανεξαρτησίας ενισχύει την καχυποψία ότι η κυβέρνηση ενδιαφέρεται περισσότερο να ελέγχει τους θεσμούς παρά να ελέγχεται από αυτούς.

Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι ότι όλα αυτά δεν προκαλούν πλέον καμία εμφανή εσωτερική αντίδραση. Βουλευτές, υπουργοί και κομματικά στελέχη μοιάζουν να έχουν αποδεχθεί ως φυσιολογικό ότι κάθε κρίση θα αντιμετωπίζεται με επικοινωνιακή άμυνα, κάθε αποκάλυψη θα χαρακτηρίζεται υπερβολή ή σκευωρία και κάθε πολιτική ευθύνη θα μετατίθεται αλλού. Η αυτοκριτική έχει σχεδόν εξαφανιστεί από το κυβερνητικό λεξιλόγιο, αντικαθιστάμενη από μια μόνιμη προσπάθεια αντιπερισπασμού.

Την ίδια ώρα η ατιμωρησία έχει μετατραπεί από εξαίρεση σε κανόνα. Και όταν μια εξουσία πιστεύει ότι δεν οφείλει να δίνει λογαριασμό ούτε στους θεσμούς ούτε στην κοινωνία, τότε το πρόβλημα παύει να είναι μόνο πολιτικό. Γίνεται βαθιά δημοκρατικό. Αυτό είναι το πραγματικά ανησυχητικό μήνυμα και μάλιστα σε μια ημέρα όπως η σημερινή που υποκριτικά θα μαζευτούν για να γιορτάσουν την “αποκατάσταση” της Δημοκρατίας. Ποιας Δημοκρατίας, αλήθεια...

Ο ΚΟΡΙΟΣ