Δευτέρα 2 Μαρτίου 2026

ΠΑΡΑΙΤΗΣΟΥ ΚΑΙ ΣΗΚΩ ΦΥΓΕ, ΟΣΟ ΕΙΝΑΙ ΑΚΟΜΗ ΝΩΡΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΧΩΡΑ

Του Γεωργίου Μάτσου*

Όσο κι αν ο Μητσοτάκης κάνει ότι δεν καταλαβαίνει, η σφαλιάρα που έφαγε από τον Σαμαρά για το θέμα της συμφωνίας με τη Chevron είναι τεραστίων διαστάσεων και κυρίως αποδεικνύει με τι είδους πολιτικό απατεώνα έχουμε να κάνουμε. Ο δε Σαμαράς απέδειξε (για μια ακόμη φορά) ότι είναι ο μόνος σήμερα που μπορεί να ασκήσει ουσιαστική αντιπολίτευση. Και ότι είναι εξαιρετικά επείγουσα η εκ μέρους του δημιουργία κόμματος.

Διότι το πρώτο και πολιτικό πρόβλημα, κύριε Μητσοτάκη μας, είναι ότι όταν ξεκίνησε η ιστορία αυτή έναν χρόνο περίπου νωρίτερα (26 Μαρτίου 2025), εσείς ο ίδιος πανηγυρίζατε στο Υπουργικό Συμβούλιο ότι με τη συμφωνία “Ουσιαστικά η αμερικανική πολυεθνική αναγνωρίζει έμπρακτα την ελληνική Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη στην περιοχή” και ότι η συμφωνία “είναι μία απόδειξη ότι η Ελλάδα ασκεί στην πράξη τα κυριαρχικά της δικαιώματα σε πείσμα της κακόβουλης σπερμoλογίας κάποιων” (βλ. πρώτο σχόλιο).

Στις 16 Φεβρουαρίου φέτος, 2026, όταν έπεσαν οι υπογραφές, ο Μητσοτάκης (που πρόσεξε να μην εκτεθεί διότι ήξερε τι υπέγραψαν) δεν ήταν το ίδιο πανηγυρικός και μίλησε μόνον για “άλματα στον τομέα της ενέργειας”. Ανέλαβε όμως την προπαγάνδα ο φιλοκυβερνητικός τύπος (βλ. δεύτερο σχόλιο), καθώς και ο πιο απρόσεκτος υπουργός Ενέργειας, Στ. Παπασταύρου (βλ. τρίτο σχόλιο), που δήλωσε ότι η συμφωνία “στην πραγματικότητα ακυρώνει de facto το ανυπόστατο και άκυρο Τουρκολιβυκό μνημόνιο”. Πώς το ακυρώνει υπουργέ μου; Αναγνωρίζοντας ότι μπορεί να ισχύει;

Εξίσου απρόσεκτος και ο στενός συνεργάτης τού πρωθυπουργού, Τάσος Χατζηβασιλείου (και πρώην υφυπουργός Εξωτερικών), που είπε την επομένη, 17 Φεβρουαρίου 2026, ότι “Οι υπογραφές Chevron και HelleniQ Energy σημαίνουν -εμμέσως πλην σαφώς – αναγνώριση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας. Και τι σημαίνει αυτό σε δεύτερη φάση: Ότι η Ελλάδα πετυχαίνει με έναν ακόμα τρόπο να διεμβολίσει το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο το οποίο κάθεται εκεί κάτω δεξιά” (βλ. τέταρτο σχόλιο).

Τι “κάθεται εκεί κάτω δεξιά” κύριε Χατζηβασιλείου μου; Θα σας πω εγώ τι κάθεται ή μάλλον σας το είπε ο Αντώνης Σαμαράς (βλ. πέμπτο σχόλιο). “Κάθεται” λοιπόν η για πρώτη φορά ΑΜΦΙΣΒΗΤΗΤΗΣΗ εκ μέρους ΗΜΩΝ ΤΩΝ ΙΔΙΩΝ του αν η περιοχή αυτή αποτελεί ή όχι ελληνική ΑΟΖ! Με εκφράσεις του τύπου “αποχώρηση της εταιρίας από μέρος που θα μπορούσε να μην αποτελεί μέρος της ελληνικής υφαλοκρηπίδας ή ΑΟΖ” (βλ. πέμπτο σχόλιο).

Διότι είναι άλλο να το λέει η Τουρκία ότι εκεί μπορεί να μην είναι ελληνική ΑΟΖ, άλλο να το λέει η Chevron και άλλο να το λες εσύ ο ίδιος! Αντί να υπάρξει κατοχύρωση των ελληνική θέσεων, ήλθε η ίδια η Ελλάδα και δέχθηκε ότι ναι, εκεί μπορεί να μην είναι ελληνική ΑΟΖ!

Με αυτό που έχεις κάνει τώρα, κύριε Μητσοτάκη μου, είναι ότι ΑΥΤΟΠΥΡΟΒΟΛΗΘΗΚΕΣ, δεχόμενος ότι μπορεί να ισχύουν οι τουρκικές και όχι οι ελληνικές θέσεις.

Αν τώρα η Τουρκία λέει “εκεί δεν είναι ελληνική ΑΟΖ” και η Ελλάδα λέει “ναι, ίσως εκεί δεν είναι ελληνική ΑΟΖ”, τι πιστεύεις κύριε Μητσοτάκη μου ότι θα επικρατήσει;

Κατανοώ ότι οι οπαδοί σου μπορεί πάλι να θέλουν να πιστέψουν εσένα. Να σε πιστέψουν βρε Μητσοτάκη. Όμως κι εσύ επιβεβαιώνεις βρε τον Σαμαρά ότι έτσι λένε οι συμβάσεις (βλ. έκτο σχόλιο), όταν αναφέρεις ότι οι ρήτρες που επεσήμανε ο Σαμαράς μπήκαν “ακριβώς για να θωρακίσουν το Δημόσιο απέναντι σε τυχόν αποζημιώσεις από τις εταιρείες”! Ποιες αποζημιώσεις Μητσοτάκη μου και γιατί; Επειδή υπάρχει περίπτωση να ισχύει το τουρκολιβυκό Μνημόνιο; Καταλαβαίνεις ότι αναγνώρισες υπόσταση στις διεκδικήσεις τους έτσι;

Χίλιες φορές,

ΣΚΟΠΙΑΝΟΙ ΠΑΡΕΛΑΣΑΝ ΑΝΕΝΟΧΛΗΤΟΙ ΣΤΟΥΣ ΣΟΦΑΔΕΣ ΚΑΡΔΙΤΣΑΣ ΜΕ ΠΑΝΟ «MACEDONIA»...

ΠΟΛΙΤΙΚΕ ΑΠΑΤΕΩΝΑ ΤΣΙΠΡΑ…                                     ...ΙΔΟΥ ΤΑ ΕΡΓΑ ΣΟΥ


Μέχρι την… Καρδίτσα έφτασαν αυτή τη φορά οι προκλήσεις των Σκοπιανών, που συνεχίζουν τις παραβιάσεις της Συμφωνίας των Πρεσπών χωρίς να υπάρχει από την ελληνική πλευρά η παραμικρή αντίδραση.
Στην αποκριάτικη παρέλαση των Σοφάδων το απόγευμα της περασμένης Κυριακής καταγράφηκε ένα περιστατικό το οποίο προκάλεσε αίσθηση και πολλά σχόλια, παρά τη σιωπή της επίσημης Πολιτείας. Και συγκεκριμένα, παρέλασε παραδοσιακό συγκρότημα από τα Σκόπια, κρατώντας πανό, όπου η χώρα προέλευσης αναγραφόταν απλώς ως «Macedonia» και ούτε καν με την ονομασία «Βόρεια Μακεδονία» (North Macedonia), που προβλέπει η Συμφωνία των Πρεσπών. Το Kavadarci (Καβάνταρτσι) που αναφέρεται είναι το όνομα της πόλης με 35.000 κατοίκους, που βρίσκεται στα νότια των Σκοπίων.
Μάλιστα, έχει σημασία ότι οι Σκοπιανοί παρήλασαν με το «Macedonia»… σκέτο και κανείς δεν «είδε». Η παρέλαση έγινε στους δρόμους των Σοφάδων και το συγκρότημα πέρασε μπροστά από τους τρεις τοπικούς βουλευτές της Ν.Δ., πολιτευτές και τη δημοτική Αρχή που είχε την ευθύνη της διοργάνωσης. Οπως φαίνεται και στις φωτογραφίες, στην εξέδρα των επισήμων παρευρίσκονταν, χειροκροτώντας και διασκεδάζοντας μαζί με τους παρελαύνοντες -μεταξύ των οποίων και οι προκλητικά προερχόμενοι από τη «Μακεδονία» (σκέτη)- οι «γαλάζιοι» βουλευτές του νομού Γεώργιος Κωτσός, Ασημίνα Σκόνδρα και Αριστοτέλης Σπάνιας.
Ο εκλεγόμενος επίσης στην περιοχή υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Κώστας Τσιάρας έτυχε να απουσιάζει, μόνο και μόνο επειδή βρισκόταν εκείνη την ημέρα στις Βρυξέλλες. Στις τελευταίες εκλογές η Ν.Δ. είχε κερδίσει και τις τέσσερις έδρες στον νομό Καρδίτσας. Παρών ήταν, όπως φαίνεται στα φωτογραφικά στιγμιότυπα, και ο δήμαρχος Σοφάδων Δημοσθένης Κατσής, υποστηριζόμενος και αυτός από τη Ν.Δ.
Αν και το περιστατικό καταγράφηκε από παρευρισκομένους, πυροδοτώντας ευλόγως πολλά αρνητικά σχόλια, ουδείς επίσημος αντέδρασε. Και, βεβαίως, εξακολουθούν να υπάρχουν τα ερωτήματα για το ποιος ενέκρινε την εμφάνιση του πανό και γιατί δεν ζητήθηκε η απόσυρσή του, έστω κι αν κανείς δεν το είδε προηγουμένως. Το ζήτημα αποσιωπήθηκε και δεν υπήρξε επίσημη τοποθέτηση, ούτε από τη δημοτική Αρχή των Σοφάδων σχετικά με το θέμα, ούτε έχουν δοθεί διευκρινίσεις για το αν το συγκεκριμένο πανό είχε τεθεί υπό έγκριση στο πλαίσιο της διοργάνωσης ή, τέλος πάντων, τίνος ήταν η σχετική πρωτοβουλία.
Οπως και να έχει, το περιστατικό, που κάθε άλλο παρά μπορεί να εκληφθεί ως λεπτομέρεια, επιβεβαιώνει ότι ακόμη και αυτή η Συμφωνία των Πρεσπών έχει μεταβληθεί σε πραγματικό κουρελόχαρτο από την πλευρά της γειτονικής χώρας, με αποτέλεσμα να έχουν αποθρασυνθεί εντελώς, ακόμη και για τα… καρναβάλια. Ηδη οι παραβιάσεις της επαίσχυντης συμφωνίας που έχουν καταγραφεί ξεπερνούν τις 500, αλλά η ελληνική κυβέρνηση, προεξάρχοντος του κ. Μητσοτάκη, αντί να τις αναδείξει και να την καταγγείλει, ως υποχρεούται πλέον, «εκλιπαρεί» την ηγεσία των Σκοπίων «να συμμορφωθεί» με αυτήν. Αλλά, όπως αποδεικνύεται, ακόμη και αυτά τα παρακάλια πέφτουν στο κενό.
https://www.dimokratia.gr/.../skopianoi-parelasan.../





TO MEΓΑΛΟ ΦΑΓΟΠΟΤΙ! EΚΘΕΣΗ-ΒΟΜΒΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΙΔΙΩΤΙΚΕΣ ΕΤΑΙΡΙΕΣ ΠΟΥ ΘΗΣΑΥΡΙΖΟΥΝ ΑΠΟ ΤΑ ΔΗΜΟΣΙΑ ΤΑΜΕΙΑ...

Του Ανδρέα Καψαμπέλη

Σε μια εποχή που η οικονομική πίεση στους Έλληνες φορολογούμενους είναι ασφυκτική, με αυξήσεις σε ενέργεια, τρόφιμα και βασικά αγαθά, το ελληνικό κράτος δαπανά τουλάχιστον 1,56 δισεκατομμύρια ευρώ σε συμβουλευτικές υπηρεσίες από ιδιωτικές εταιρείες. Αυτή η αποκάλυψη προέρχεται από την έκθεση-βόμβα «Consultocracy» των οργανώσεων Vouliwatch και Solomon, η οποία -παραπέμποντας δικαιολογημένα σε μεγάλο φαγοπότι- χαρτογραφεί ένα σύστημα όπου το δημόσιο χρήμα ρέει ανεξέλεγκτα σε μερικούς «εκλεκτούς» αναδόχους, νοθεύοντας όχι μόνο τους νόμους της αγοράς και της σωστής ελεύθερης οικονομίας αλλά και την ουσία της δημοκρατίας.
Η έκθεση, που καλύπτει την περίοδο 2017-2025, αναλύει 3.079 συμβάσεις συνολικής αξίας 1,56 δισ. ευρώ, μοιρασμένες σε 1.266 εταιρείες και φυσικά πρόσωπα χωρίς μάλιστα να λαμβάνονται υπόψη οι συμβάσεις αξίας κάτω των 15.000 ευρώ. Ωστόσο διαπιστώνεται ότι η κατανομή δεν είναι καθόλου δίκαιη και αναλογική. Μόλις το 1% των αναδόχων είναι αυτό που απορροφά το 96% των χρημάτων, αφήνοντας -τηρουμένων των αναλογτιών, τα “ψίχουλα” στους υπόλοιπους. Και οι συμβάσεις που κυριαρχού που αφορούνκυρίως στρατηγικό σχεδιασμό, χάραξη πολιτικών και νομοθετική προετοιμασία, εργασίες που παραδοσιακά όμως ανήκουν στη δημόσια διοίκηση και τώρα “μεταφέρονται” σε ιδιώτες.
Αυτό που σοκάρει περισσότερο είναι ο τρόπος ανάθεσης. Το 62% των συμβάσεων (περίπου 1.920) δόθηκαν απευθείας, χωρίς διαγωνισμό, παρακάμπτοντας κανόνες διαφάνειας και ανταγωνισμού. Η πανδημία COVID-19 λειτούργησε ως καταλύτης, εκτοξεύοντας τις δαπάνες από περιορισμένα επίπεδα πριν το 2019 σε διπλάσια και τριπλάσια ποσά από το 2021 και μετά. Από 171 συμβάσεις το 2018, φτάσαμε σε 613 το 2025, με ετήσιες δαπάνες πάνω από 600 εκατ. ευρώ τα τελευταία χρόνια. Κι αυτό που διαπιστώνεται είναι ότι η Η «παρένθεση» της κρίσης έγινε μόνιμη πρακτική και η αρχή μιας νέας λεηλασίας χρήματος μετατρέποντας το κράτος σε μόνιμο πελάτη λίγων ισχυρών παικτών.
Πρωταγωνιστές σε αυτή τη «μοιρασιά» είναι φορείς του δημοσίου και υπουργεία-κλειδιά. Η πρώτη δεκάδα αποτελείται από την Κοινωνία της Πληροφορίας,: το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών Το Υπουργείο Μεταναστευσης και Ασυλου, ο ΕΦΚΑ, το υπουργείο Οικονομίας και Ανάπτυξης, το υπουργείο Οικονομικών, το υπουργείο Τουρισμου, το Υπουργείο Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, και το υποουργείο Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων. Αυτοί οι φορείς και πολλοί άλλοι σε χαμηλότερο επίπεδο κονδυκλίων«ταΐζουν» εταιρείες με εκατομμύρια, συχνά για υπηρεσίες που θα μπορούσαν να παρέχονται εσωτερικά, όπως ψηφιακός μετασχηματισμός, διαχείριση ανθρώπινου δυναμικού και σύνταξη νομοσχεδίων. Η εξάρτηση αυτή δεν είναι απλώς οικονομική σπατάλη αλλά αποτελεί μετατόπιση εξουσίας από εκλεγμένους αξιωματούχους σε ανεξέλεγκτους ιδιώτες, δημιουργώντας ένα «σκιώδες κράτος» χωρίς λογοδοσία.





Ένα από τα πιο αδιανόητα παραδείγματα είναι η περίπτωση της Neuropublic, η οποία βρίσκεται στη 10η θέση με συμβάσεις άνω των 20,5 εκατ. ευρώ (και συνολικά πάνω από 50 εκατ. σε κοινοπραξία με τον ΟΤΕ). Η εταιρεία ανέλαβε την «αναμόρφωση του αγροτικού τομέα» μέσω συστημάτων για τον ΟΠΕΚΕΠΕ (Οργανισμός Πληρωμών και Ελέγχου Κοινοτικών Ενισχύσεων Προσανατολισμού και Εγγυήσεων), παρόλο που το σκάνδαλο με απάτες επιδοτήσεων, καθυστερήσεις και πρόστιμα στην Ελλάδα είχε ήδη εκραγεί το 2025. Παρά τις προειδοποιήσεις για απαρχαιωμένα συστήματα και απομακρύνσεις προέδρων, οι συμβάσεις επεκτάθηκαν έως τον Μάιο 2026, εγείροντας ερωτήματα για συγκάλυψη και σύγκρουση συμφερόντων.

Η «συμβουλοκρατία» της κυβέρνησης Μητσοτάκη δεν περιορίζεται σε οικονομικά ζητήματα αλλά απειλεί την ίδια τη δημοκρατία. Όπως επισημαίνει η έκθεση, η εξωτερική ανάθεση κρίσιμων λειτουργιών οδηγεί σε απώλεια θεσμικής μνήμης, έλλειψη εσωτερικής τεχνογνωσίας και πιθανές συγκρούσεις συμφερόντων,

ΌΤΑΝ ΤΑ ΔΙΕΣΤΡΑΜΜΕΝΑ ΜΥΑΛΑ ΣΥΝΑΝΤΙΟΥΝΤΑΙ

Υπάρχει μια στιγμή που η προπαγάνδα σταματά να είναι απλώς κυνική και γίνεται χυδαία. Όταν το αίμα μικρών μαθητριών που χτες δολοφονήθηκαν από τους Αμερικάνους στο Ιράν δεν έχει ακόμα στεγνώσει και κάποιοι σπεύδουν να κάνουν «καλαμπούρι», τότε δεν μιλάμε για διαφορετική άποψη. Μιλάμε για ηθική κατάπτωση.

Ένας δημοσιογράφος, ο Σταμάτης Ζαχαρός, θεώρησε πνευματώδες να κατασκευάσει μια «αστεία» εικόνα υποτιθέμενης αλληλεγγύης προς τον ιρανικό λαό. Είναι τέτοια η ελεεινή συμπεριφορά του που δυσκολεύεσαι να βρεις λέξεις για να σχολιάσεις αυτή την αθλιότητα.

Και δεν έμεινε μόνος. Ο Γιάννης Πρετεντέρης, γνωστός για τις υπηρεσίες του σε κάθε εξουσία, έσπευσε να αναπαράγει το ίδιο «χιούμορ», στην στήλη του σήμερα στα “ΝΕΑ”, ειρωνευόμενος την ιδέα μιας καραβανικής αλληλεγγύης. “Η Τεχεράνη δεν έχει θάλασσα και πέφτει κομμάτι μακριά για να κουβαλήσουν έως εκεί οι αλληλέγγυοι τη φοτίλα με τα χέρια τους. Θα τους πέσει η μέση”, έγραψε συγκεκριμένα.

Δεν είναι η πρώτη φορά που η δημοσιογραφία μετατρέπεται σε

φερέφωνο. Ο αείμνηστος Βασίλης Ραφαηλίδης είχε αποδομήσει εδώ και δεκαετίες αυτόν τον «δημοσιολόγο», των “υπηρέτη κάθε λογής αφεντάδων” όπως ευφυώς τον είχα χαρακτηρίσει ο Ριζοσπάστης.

Η εικόνα που τόσο ειρωνεύονται δεν είναι «τουριστικό concept». Είναι συμβολισμός. Είναι η ιδέα ότι οι λαοί δεν ταυτίζονται με τα κράτη, ότι η αλληλεγγύη δεν γνωρίζει σύνορα, ότι απέναντι στη βαρβαρότητα κάποιοι επιμένουν να υψώνουν πανό αντί για πυραύλους.

Η γελοιοποίηση της αλληλεγγύης δεν είναι εξυπνάδα. Είναι πολιτική στάση. Και όταν κάποιοι διαλέγουν να χλευάζουν όσους αντιστέκονται στον πόλεμο, στην πραγματικότητα παίρνουν θέση υπέρ αυτών που μακελεύουν λαούς. Του άξονα ΗΠΑ-Ισραήλ στην συγκεκριμένη περίπτωση.

Το πρόβλημα δεν είναι το κακό χιούμορ.
Το πρόβλημα είναι ότι πίσω από το «αστείο» κρύβεται η πλήρης αποδοχή της φρίκης ως κανονικότητας.

Κυριακή 1 Μαρτίου 2026

Η ΕΛΛΑΔΑ ΠΕΘΑΙΝΕΙ - ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΟΚ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΓΕΝΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΔΕΝ ΚΑΝΟΥΝ ΤΙΠΟΤΑ

ΚΑΝΕΝΑ ΜΕΤΡΟ ΑΝΑΣΧΕΣΗΣ

Σε έξι νομούς, Αρκαδία, Λακωνία, Λευκάδα, Μεσσηνία, Φωκίδα και Λέσβο, οι θάνατοι ήταν περισσότεροι από τις γεννήσεις, ενώ σε άλλες περιοχές, όπως το Ρέθυμνο, το φαινόμενο αυτό παρατηρήθηκε μόνο για ένα έτος

Αντίθετα, περιοχές όπως η Κρήτη ή τα Δωδεκάνησα, με πιο ισχυρή οικονομική δραστηριότητα και νεότερες ηλικιακές ομάδες, διατηρούν ακόμη θετικότερες δημογραφικές ισορροπίες. Η γεωγραφική αυτή ανισορροπία, «υποθηκεύει, εκτός των άλλων, την κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη και την εδαφική συνοχή», καθώς οδηγεί ορισμένες περιοχές σε πραγματική πληθυσμιακή κατάρρευση.

Σε πληθυσμιακούς όρους είναι σαν να έσβησε από τον ελληνικό χάρτη μια πόλη του μεγέθους της Καλαμάτας, της Ξάνθης ή της Κατερίνης. Το δυστύχημα για τη χώρα και τον πληθυσμό της είναι ότι αυτό δεν συνέβη για πρώτη φορά. Το ισοζύγιο γεννήσεων – θανάτων παραμένει αρνητικό ουσιαστικά από τότε που ξέσπασε η οικονομική κρίση ενώ από το 2020 και μετά καταγράφεται το μεγαλύτερο άνοιγμα της ψαλίδας: κάθε χρόνο, ο πληθυσμός μειώνεται από 56 έως 64 χιλιάδες άτομα. Στις 64.000 φτάνει ο πληθυσμός της Χαλκίδας και στις 56.000 ο πληθυσμός του Αγρινίου με βάση τα επίσημα στοιχεία της απογραφής πληθυσμού. Έτσι για να έχουμε μια τάξη μεγέθους…

Αξίζει να ρίξει κανείς μια ματιά στο στατιστικό ληξιαρχικών πράξεων για να διαπιστώσει ότι ο πτωτικός ρυθμός των γεννήσεων συνεχίζεται και το 2025. Τα στοιχεία από το ληξιαρχείο δείχνουν ότι και το 2025 οι γεννήσεις περιορίζονται σε περίπου 5500 τον μήνα. Αυτό σημαίνει ότι μέχρι το τέλος του έτους, δύσκολα θα ξεπεραστεί το όριο των 65-66.000 γεννήσεων με τους θανάτους να έχουν ήδη ξεπεράσει τους 92.000 από τις αρχές του χρόνου.

Η μείωση των γεννήσεων είναι ραγδαία: το 2010, τα ληξιαρχεία κατέγραψαν 114.766 γεννήσεις και πλέον έχουν πέσει κάτω από τις 70.000. Η οικονομική κρίση έχει επηρεάσει προφανώς τις ελληνικές οικογένειες όμως τα αίτια θα πρέπει να αναζητηθούν πλέον και πέραν της οικονομίας. Η αναβολή της απόκτησης του πρώτου παιδιού για αργότερα, το στεγαστικό, η επιδείνωση των προσωπικών σχέσεων λειτουργούν αρνητικά. Τα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά: από τις 68.467 γεννήσεις της περυσινής χρονιάς, οι 22880 έγιναν από μητέρες ηλικίας άνω των 30 ετών, οι 17,662 από μητέρες άνω των 35 ετών ενώ σε πάνω από 7000 περιπτώσεις, είχε σπάσει ανοδικά και το όριο των 40 ετών.

Το 2024 ήταν χρονιά μείωσης και των γάμων και των συμφώνων συμβίωσης: οι μεν γάμοι μειώθηκαν από 40.351 σε 36.649, τα δε σύμφωνα συμβίωσης από 15069 σε 14.486. Τα διαζύγια από την άλλη, αυξήθηκαν στον μεγαλύτερο αριθμό των τελευταίων ετών με 15532 καταχωρήσεις, 12.805 συναινετικές και 1886 κατ’ αντιδικία.