Του Μανώλη Κοττάκη
Στις 17 Ιουνίου του 2025 γράφαμε από αυτήν εδώ τη θέση:
«Εν εξελίξει είναι, όπως αποκαλύπτεται από δημοσιεύματα, αμερικανική πρωτοβουλία που αποσκοπεί εις το να έλθουν (ή να συρθούν) στο τραπέζι του διαλόγου η Ελλάς και η Τουρκία. Το αμερικανικό σχέδιο φέρεται ότι έχει αναπτύξει σε συνομιλητές του στην Ουάσινγκτον ο σύμβουλος του Ντόναλντ Τραμπ για ειδικές αποστολές Ρίτσαρντ Γκρενέλ, χωρίς, ωστόσο, να έχει υπεισέλθει σε λεπτομέρειες ως προς την υλοποίησή της.
Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Γκρενέλ φέρεται ότι έχει ήδη συζητήσει το θέμα τόσο με τον Αμερικανό πρέσβη στην Άγκυρα (που είναι αρκετά δραστήριος και στη Συρία) Τομ Μπαράκ όσο και με την αναμενόμενη στην Αθήνα πρέσβη Κίμπερλϊ Γκίλφοϊλ, καθώς και με τον Τούρκο υπουργό Εξωτερικών Χακάν Φιντάν.
Οι δύο πρέσβεις αναφέρεται ότι έχουν, επί της αρχής, αντιμετωπίσει θετικά την πρωτοβουλία, θεωρώντας ότι η τρέχουσα συγκυρία της σχετικής αποκλιμακώσεως στις διμερείς σχέσεις Ελλάδος – Τουρκίας επιτρέπει τη διερεύνηση του ενδεχόμενου ενός πιο δομημένου διαλόγου μεταξύ Αθηνών και Άγκυρας.
Αν και το ακριβές περιεχόμενο των ενδεχόμενων συνομιλιών δεν έχει ακόμη προσδιοριστεί, οι πρώτες σκέψεις φαίνεται πως περιλαμβάνουν την έναρξη μιας διαδικασίας που θα μπορούσε να οδηγήσει στη λύση της διεθνούς διαιτησίας για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών.
Αυτό σημαίνει απομάκρυνση από τη διαδικασία του διεθνούς δικαστηρίου της Χάγης με όλα τα ενδεχόμενα “λύσεως” ανοικτά, χωρίς καν τη θεωρητική δέσμευση της ευθυγραμμίσεως με τα θέσμια του Διεθνούς Δικαίου της Θαλάσσης, τα οποία η ελληνική πλευρά θεωρεί ότι πρέπει να διέπουν οποιαδήποτε διευθέτηση της οριοθετήσεως των θαλάσσιων ζωνών στο Αιγαίο.
Η προώθησις της λύσεως της διεθνούς διαιτησίας, στην παρούσα χρονική συγκυρία και ιδιαιτέρως μετά τις επιθέσεις του Ισραήλ κατά του Ιράν αποτελεί μέρος των “ιδεών” που αναπτύσσονται στην αμερικανική πρωτεύουσα για μία συνολική διευθέτηση στη Μέση Ανατολή, με την Τουρκία να αναλαμβάνει τον κεντρικό ρόλο, υποκαθιστώντας και το Ιράν, καθώς,
άλλωστε, ήδη έχει επεκτείνει την επιρροή της στην τελευταία σύμμαχο της Τεχεράνης, Συρία».Από τότε που διατυπώσαμε αυτές τις σκέψεις μέχρι σήμερα μεσολάβησαν τα εξής γεγονότα: πρώτον, η δήλωση του πρέσβη Μπάρακ στην Τουρκία για τη συνεργασία Ελλάδος και Τουρκίας στον ενεργειακό τομέα και για τη μετατροπή του Αιγαίου σε κόμβο μεταφοράς φυσικού αερίου από την Κασπία θάλασσα προς τη Μεσόγειο.
Δεύτερον, η αποκάλυψη της εφημερίδας μας πριν από τη συνάντηση Μητσοτάκη – Ερντογάν για μυστικές διαπραγματεύσεις Ελλάδας – Τουρκίας στο ΝΑΤΟ με αντικείμενο το Αιγαίο, τα Στενά και τον εναέριο χώρο. Αποκάλυψη που προστέθηκε σε παλαιότερα ρεπορτάζ μας, του Οκτωβρίου του 2025, για τις μυστικές συναντήσεις της Γενεύης, όπου συμφωνήθηκε ο αόρατος μηχανισμός επικοινωνίας μεταξύ των δύο χωρών προκειμένου να επιλύονται θέματα μέχρι να παραπεμφθούν και να επιλυθούν οι διαφορές από διεθνές δικαιοδοτικό όργανο.
Πρόκειται γι’ αυτό που ονομάσαμε «νομοθέτηση της συγκυριαρχίας» και επ’ αόριστον πάγωμα της άσκησης κυριαρχικών δικαιωμάτων μας στο Αιγαίο. Άνευ αδείας της Άγκυρας, ουδέν. Σημειωτέον, κορυφαίος κυβερνητικός αξιωματούχος. που επικοινώνησε μαζί μας πριν από τη συνάντηση Μητσοτάκη – Ερντογάν, δεν διέψευσε τις μυστικές συνομιλίες στο ΝΑΤΟ!
Τρίτον, η μυστική επίσκεψη που πραγματοποίησε ο κ. Γκρενέλ στην Αθήνα πριν από την επίσκεψη του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στην Άγκυρα και η συνάντησή του με κυβερνητικούς αξιωματούχους υπό καθεστώς απόλυτης μυστικότητας, πιθανώς ακόμα και με τον ίδιο τον πρωθυπουργό.
Την αποκαλύπτει στο χθεσινό της φύλλο η εφημερίδα το «Βήμα», άνευ ιδιαιτέρων διευκρινίσεων για το περιεχόμενό της. Περιττό να επισημανθεί πως όσα λένε οι δύο κυβερνήσεις, ότι δεν υπάρχει αμερικανική μεσολάβηση στο παρασκήνιο, είναι όλα ψέματα. Προφανώς και υπάρχει. Μόνο αυτή υπάρχει.
Τέταρτον, οι δηλώσεις που πραγματοποίησαν έπειτα από τη συνάντησή τους ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης και ο πρόεδρος Ερντογάν. Ο κ. Μητσοτάκης μίλησε για παραπομπή των διαφορών σε ένα διεθνές δικαιοδοτικό όργανο, χωρίς να κατονομάζει τη Χάγη, ενώ ο πρόεδρος Ερντογάν μίλησε για πρόοδο στα θέματα του Αιγαίου και της Μεσογείου και στα αλληλένδετα θέματα το έτος 2027.
Γι’ αυτό, άλλωστε, η εφημερίδα μας, ερμηνεύοντας πιστά τις δηλώσεις των δύο ηγετών, μίλησε για διεθνή διαιτησία για το Αιγαίο και τα αλληλένδετα θέματα από την πρώτη στιγμή, μολονότι αυτό αμφισβητήθηκε. Τώρα δεν αμφισβητείται.
Πέμπτον, στην κοινή διακήρυξη των δύο χωρών για το ανώτατο συμβούλιο συνεργασίας υπάρχει σαφής αναφορά στη συνεργασία των δύο χωρών σε θέματα ενεργειακής πολιτικής και ιδιαιτέρως ηλεκτρικών διασυνδέσεων. Πίσω από τη λέξη «συνεργασία» μπορεί να κρύβεται η λέξη «συνεκμετάλλευση».
Έκτον, όχι τυχαία ο πρωθυπουργός έκλεισε τη δήλωσή του στην Άγκυρα με παραπομπή στις παρακαταθήκες του Ελευθερίου Βενιζέλου και του Κεμάλ Ατατούρκ. Φαίνεται ότι ο κ. Μητσοτάκης, ως απόγονος του Ελευθερίου Βενιζέλου, ονειρεύεται τον εαυτό του ως Λευτεράκη. Έτσι θα ήθελε να τον γράψει η… Ιστορία. Και ως γλειφιτζούρια για τη γεωπολιτική αναβάθμιση της Τουρκίας στη θέση του Ιράν η Ελλάς θα έχει, όπως επίσης αποκαλύψαμε εγκαίρως, θέση με στρατεύματα στη Γάζα resort.
Κατόπιν όλων αυτών, όλα αρχίζουν να βγάζουν νόημα. Μητσοτάκης και Ερντογάν επικαλούμενοι τη Διακήρυξη των Αθηνών, συμφώνησαν στην Άγκυρα να παγώσει η Ελλάδα επ’ αόριστον την άσκηση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων στο Αιγαίο και στη Μεσόγειο, με εξαίρεση τις εξορύξεις τις οποίες ενδιαφέρονται οι Ηνωμένες Πολιτείες, μέχρις ότου ανακοινωθεί δημόσια η παραπομπή των θεμάτων στην επίλυση της διεθνούς διαιτησίας, που προωθεί ο κ. Γκρενέλ.
Όλο αυτό το διάστημα μέχρι τις αρχές του 2027 τα δύο κράτη θα συνεχίσουν να διαπραγματεύονται μυστικά μακριά από το φως της δημοσιότητας το περίγραμμα της λύσης το οποίο θα θελήσουν να περιβάλλουν υπό τον τύπο αντικειμενικής δικαστικής απόφασης με το σχήμα της διαιτησίας.
Διόλου απίθανο, τέλος, όπως έχουμε γράψει, ότι το ζήτημα της τυχόν συμφωνίας μεταξύ των δύο κρατών, για την οποία πιέζουν οι φίλοι μας, οι Αμερικανοί, να τεθεί υπό τύπον δημοψηφίσματος στις προσεχείς εκλογές, με διακύβευμα την ευημερία από τους υδρογονάνθρακες, όπως δήλωσε και ο πρέσβης Μπάρακ.
Η δομημένη αυτή διαδικασία κρύβει τεράστιους κινδύνους για το τι θα μοιραστεί και πώς, καθώς το Διεθνές Δίκαιο που θα εφαρμοστεί μπορεί να μην είναι αμιγώς το δίκαιο της θάλασσας, αλλά η σύμβαση που υπέγραψε η Τουρκία για τις περιοχές εκτός δικαιοδοσίας που καλύπτεται από το Δίκαιο της Θάλασσας.
Και αυτό για το τι και πώς θα μοιραστεί, δεν είναι η προσωπική μας άποψη. Κορυφαίοι κυβερνητικοί αξιωματούχοι έχουν εκφράσει εγγράφως τη διαφωνία τους προς τις αρμόδιες ηγεσίες για την εξέλιξη αυτή.
Μία τελευταία σκέψη προς Μαξίμου: Μη νομίζετε ότι μπορείτε να κοροϊδεύετε τους πολίτες επ’ άπειρον πως τάχα δεν συζητήσατε για το μισό Αιγαίο στην Άγκυρα. Το συζητήσατε.
Η θέση μας ότι η Διακήρυξη των Αθηνών αποτελεί Σύμφωνο Εγκατάλειψης Εθνικών Θέσεων, όπως αυτή καταγράφηκε σε σημείωμά μας στις 13 Δεκεμβρίου του 2023, αρχίζει σιγά σιγά να δικαιώνεται. Στην πράξη. Από τα γεγονότα.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου