ΤΟ ΦΑΣΙΣΤΙΚΟ ΜΟΡΦΩΜΑ ΚΑΣΙΔΙΑΡΗ ΚΑΙ ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΦΟΡΑ

Οι δοσίλογοι που τιμωρήθηκαν στην Ελλάδα είναι οι λιγότεροι στον κόσμο

Οφείλω καταρχήν να θυμίσω πως πάνω από το 80% των υποθέσεων δεν έφτασε ποτέ σε δίκη, αλλά μπήκαν στο συρτάρι με βουλεύματα κιόλας από την προανακριτική διαδικασία. Πολλές από αυτές τις περιπτώσεις αφορούν οικονομικούς δοσίλογους, που όπως αποδείχτηκε είχαν τη δυνατότητα να δωροδοκούν δικαστές.

Η βασική ελληνική ιδιαιτερότητα είναι πως οι ένοπλοι δοσίλογοι ενσωματώθηκαν στον κρατικό μηχανισμό και εισχώρησαν στις πτυχές του καθεστώτος πριν προλάβουν να δικαστούν. Στην πολιτική δίκη των κυβερνήσεων οι βασικοί κατηγορούμενοι καταδικάστηκαν, αλλά κανείς δεν εκτελέστηκε, όπως συνέβη π.χ. στη Γαλλία, στην Τσεχοσλοβακία, στη Νορβηγία και αλλού
Οι λογής ταγματασφαλίτες αντιμετωπίστηκαν με σκανδαλώδη επιείκεια από τα Ειδικά Δικαστήρια, που έφτασαν στο σημείο να τους αθωώνουν στερεοτυπικά «δια λόγους βλακείας», λόγω του νεαρού της ηλικίας τους.

Οι αριθμοί είναι εύγλωττοι: ανάμεσα σε 1945 και 1949 εκτελέστηκαν με απόφαση πολιτικών ή στρατιωτικών δικαστηρίων 25 δοσίλογοι και πάνω από 3.000 καταδικασθέντες ως μέλη ή συνοδοιπόροι του ΚΚΕ και του ΕΑΜ.

Κι αυτοί οι ελάχιστοι δοσίλογοι που τιμωρήθηκαν ή  εκτελέστηκαν ήταν γιατί είχαν κάνει δεκάδες και στυγνά εγκλήματα, τα οποία δεν μπορούσαν σε καμιά περίπτωση να συγκαλυφθούν. Αποτελούσαν, όμως, μια ελάχιστη εξαίρεση αφού όλοι οι ένοπλοι δοσίλογοι ενσωματώθηκαν στον κρατικό μηχανισμό και ορισμένοι ανέλαβαν ανώτατες θέσεις στο αστικό καθεστώς που προέκυψε αμέσως μετά την Γερμανική κατοχή.

Δημήτρης Κουσουρής – Δίκες των Δοσιλόγων

_________________________________________________________________

Ναζιστές και φασίστες στην Ελλάδα

Του Γ.Γ

Είναι αστείο να προσπαθεί κανείς να κρυφτεί πίσω από το δάχτυλό του και να μην αναγνωρίζει την πραγματικότητα. Και αυτή μας λέει ότι στην χώρα μας έχουμε ένα μεγάλο ποσοστό ναζιστών και φασιστών. 

Κι αυτό δεν αποτελεί καμιά έκπληξη. Έχουν πολιτική και κοινωνική καταγωγή. Κατάγονται από εκείνους τους συνεργάτες των ναζιστικών κατακτητών που, μετά την Απελευθέρωση, όχι μόνο δεν τιμωρήθηκαν, αλλά βαφτίστηκαν πυλώνες του έθνους. Από αυτούς που στελέχωσαν τον κρατικό μηχανισμό στην περίοδο της λυσσαλέας αντικομμουνιστικής υστερίας, όταν το σύνολο σχεδόν του αστικού πολιτικού προσωπικού είχε αναγορεύσει τον κομμουνισμό σε «εσωτερικό εχθρό».

Πάνω από 25.000 άνθρωποι στρατεύτηκαν στον ένοπλο δωσιλογισμό των Ταγμάτων Ασφαλείας – αρκετοί μάλιστα ντυμένοι με γερμανικές στολές. Ήταν αυτοί που διέπραξαν εγκλήματα απερίγραπτης αγριότητας σε βάρος του ελληνικού λαού. Μαζί τους, οι χαφιέδες και τα κτήνη της «Ειδικής Ασφάλειας»,

που βασάνιζαν και δολοφονούσαν πατριώτες, μεθυσμένοι από εξουσία και μίσος. Αν προσθέσει κανείς και όσους επιδόθηκαν στον οικονομικό δοσιλογισμό, τότε μιλάμε για πολλές δεκάδες χιλιάδες συμπατριωτών μας. 

Μετά την Απελευθέρωση, τα ίδια αυτά καθάρματα ξεπλύθηκαν μέσα στο ποτάμι του αντικομμουνισμού. Χωρίς ντροπή και χωρίς τιμωρία, εντάχθηκαν στον εθνικό στρατό ή σε παραστρατιωτικούς μηχανισμούς.

Από γερμανοντυμένοι ταγματασφαλίτες του κάθε Πούλου, και Σούμπερ, μέχρι την τελευταία μέρα της Κατοχής, στην συνέχεια φόρεσαν την αγγλική σκούφια τον Δεκέμβρη του ’44. Και αργότερα μετατράπηκαν σε πιστούς υπηρέτες των Αμερικανών ιμπεριαλιστών, μετά το Δόγμα Τρούμαν και τη γενναία χρηματοδότησή τους με τα δολάρια του Σχεδίου Μάρσαλ.

Οι επίγονοι αυτών των κοινωνικών παρασίτων υπηρέτησαν την Απριλιανή δικτατορία και στη συνέχεια ενσωματώθηκαν πλήρως στη «δημοκρατική ομαλότητα», στην Ν.Δ δηλαδή. 

Θα αναφερθούμε παρακάτω σ’ αυτά, αλλά να σταθούμε στο έναυσμα αυτής της ανάρτησης. Κι αυτό είναι το σημερινό δημοσίευμα του “Βηματοδότη”. Αφού αναφέρει ότι όλοι οι νομικοί, επιμένουν ότι ο Κασιδιάρης και το «κόμμα» του δεν θα μπορέσουν να συμμετάσχουν στις εκλογές, στέκεται σε μια ενδιαφέρουσα επισήμανση. “Σε μετρήσεις που εύλογα δεν ανακοινώνονται, ο Κασιδιάρης συγκεντρώνει ποσοστά μεγαλύτερα από 5%, η δε απήχησή του στις πολύ νεαρές ηλικίες είναι ανατριχιαστική. Αυτούς μπορείς να μην τους αφήσεις να τον ψηφίσουν, αλλά δεν μπορείς να τους κάνεις να μην υπάρχουν, μόνο «μ’ έναν νόμο κι ένα άρθρο»”.

Και φυσικά έχει δίκιο ο αρθρογράφος του Μαρινάκη. Οι φασίστες υπάρχουν και ζουν δίπλα μας και αυτοί είναι χρήσιμα όργανα του συστήματος που τα χρησιμοποιεί κάθε φορά που τα έχει ανάγκη.

Δεν πρέπει να μας εντυπωσιάζει η δημοσκοπική έκρηξη που παρουσιάζει το ναζιστικό κόμμα του Κασιδιάρη, και φυσικά αυτό δεν είναι τυχαίο.  

Αλλά ας δούμε αναλυτικά όλο αυτό το κατάμαυρο σκηνικό.

Πριν αναφερθούμε στην συγκεκριμένη περίπτωση, καλό είναι να κάνουμε μια ιστορική διαδρομή για να αντιληφθούμε ότι το αστικό σύστημα της Ελλάδας είναι αυτό που έχει βάλει τις βάσεις, έχει βοηθήσει διαχρονικά, με κάθε τρόπο στην δημιουργία και στην συντήρηση ακροδεξιών – ναζιστικών μορφωμάτων για να τα χρησιμοποιήσει όπως τα χρειαζόταν και όποτε του ήταν απαραίτητα.

Μια εντελώς τηλεγραφική αναφορά για το πώς το Ελληνικό μεταπολεμικό κράτος ενσωμάτωσε στον κρατικό μηχανισμό και στον “εθνικό κορμό”, κάθε φασιστικό στοιχείο που είχε συνεργαστεί και υπηρετήσει με πάθος τις ναζιστικές κατοχικές δυνάμεις τις χώρας μας.

Και μιας και αναφερθήκαμε αρχικά στο πολύ ενδιαφέρον βιβλίο του Δ. Κουσουρή να προσθέσουμε ότι ήταν επίσης πολύ χαρακτηριστική η συμπεριφορά του αστικού κόσμου, αλλά και της ιεραρχίας της επικρατούσας θρησκείας στις δίκες-παρωδία των δωσίλογων. Ανάμεσα στους μάρτυρες υπεράσπισης ήταν οι πρωτοκλασάτοι αστοί πολιτικοί της εποχής όπως οι Ν. Ζέρβας, Γ. Στράτος, I. Θεοτόκης, Π. Μαυρομιχάλης, Π. Κατσώτας, Στ. Γονατάς, και δεσποτάδες όπως ο μητροπολίτης Ιωαννίνων Σπυρίδων και ο Κρήτης Βασίλειος.

Και ήταν απροκάλυπτη η “κολυμπήθρα της εθνικοφροσύνης” για να ενσωματωθούν στον κρατικό μηχανισμό και στον “εθνικό κορμό” όλα τα πρωτοκλασάτα καθάρματα που είχαν υπηρετήσει πιστά τις κατοχικές δυνάμεις. Πριν ακόμα από τον Εμφύλιο, ο κεντρώος πολιτικός και άμεσος συνεργάτης του Γεώργιου Παπανδρέου, Θεμιστοκλής Τσάτσος υποστήριζε πως με βάση το «εσωτερικό κριτήριο» της χώρας, δηλαδή το ενδεχόμενο μιας κομμουνιστικής επανάστασης, τα τάγματα πρόσφεραν πατριωτικές υπηρεσίες.

Από την πλευρά του ο Θεμιστοκλής Σοφούλης ένας πολιτικός που χρημάτισε πρωθυπουργός στην περίοδο του Εμφυλίου πολέμου, κατέθετε: «Εις τα Τάγματα Ασφαλείας ανετέθη το έργον της αντιστάσεως κατά των ΕΑΜικών οργανώσεων. Ιδρύθησαν διά να παγιώσουν την τάξιν, έναντι του κομμουνιστικού κινδύνου… Ούτε πιθανήν εικασία είναι δυνατόν να κάμη τις, ότι οι κατηγορούμενοι είχον δολίαν πρόθεση προς εξυπηρέτησιν ή διευκόλυνσιν του εχθρού όταν ανέλαβον τον σχηματισμόν Κυβερνήσεως, ούτε γνωρίζω πράξεις των διευκολυνούσας των εχθρόν. Όλοι τους είναι καλοί πατριώται».

Αλλος πρωθυπουργός κατά την διάρκεια του εμφυλίου πολέμου, ο Δημήτριος Μάξιμος δήλωνε: «Τα Τάγματα Ασφαλείας δι’ όλους ημάς υπήρξαν χρησιμώτατα Εις την ύπαιθρον παρέσχον μεγάλην συνδρομήν. Ο λαός ανέπνεε μόλις έβλεπε τα Τάγματα».

Σε όλο αυτό το σκηνικό ήταν αναμενόμενο σχεδόν όλα τα τομάρια που βρέθηκαν κατηγορούμενα για ένοπλο δοσιλογισμό να αθωωθούν, ενώ πρώτο στάδιο για τη διαδικασία της de facto ενσωμάτωσής τους στον εθνικό κορμό της μάζας των ταγματασφαλιτών είναι η συμμετοχή τους στα Δεκεμβριανά, ενάντια φυσικά στον ΕΛΑΣ.

Σε όλο αυτό το σκηνικό ήταν αναμενόμενο σχεδόν όλα τα τομάρια που βρέθηκαν κατηγορούμενα για ένοπλο δοσιλογισμό να αθωωθούν, ενώ πρώτο στάδιο για τη διαδικασία της de facto ενσωμάτωσής τους στον εθνικό κορμό της μάζας των ταγματασφαλιτών είναι η συμμετοχή τους στα Δεκεμβριανά, ενάντια φυσικά στον ΕΛΑΣ.

Πάμε τώρα να αναφέρουμε ενδεικτικά κάποιους από τους αξιωματικούς των Ταγμάτων Ασφάλειας, που ενώ είχαν στις πλάτες τους βαρύτατα και αποτρόπαια εγκλήματα σε βάρος του ελληνικού λαού, αποτέλεσαν στυλοβάτες του καθεστώτος μετά την απελευθέρωση της χώρας μας, από τα ναζιστικά στρατεύματα.

Αυτά τα εγκληματικά υποκείμενα, λοιπόν, επανεντάχθηκαν και προήχθησαν σε ψηλούς βαθμούς της ιεραρχίας του στρατεύματος και ήταν αυτοί που διαδραμάτισαν ουσιαστικό ρόλο στον λεγόμενο “Εθνικό Στρατό”, στην διάρκεια του Εμφυλίου πολέμου. Ο διοικητής του Τάγματος Ασφάλειας Καλαμάτας, Διονύσιος Παπαδόπουλος, υπηρετούσε το φθινόπωρο του 1945 ως διοικητής τάγματος του ελληνικού στρατού στο Κάτω Νευροκόπι κι αργότερα έφτασε μέχρι τον βαθμό του ταξιάρχου. Ο διοικητής του Τάγματος Ασφαλείας Σπάρτης αντισυνταγματάρχης Κωνσταντίνος Κωστόπουλος προήχθη σε υποστράτηγο και φρούραρχο Αθήνας, ενώ ο διοικητής του Τάγματος Ναυπλίου Παναγιώτης Δεμέστιχας έφτασε στον βαθμό του ταξιάρχου.

Η πιο εντυπωσιακή περίπτωση υπήρξε ωστόσο αυτή του υποδιοικητή των ταγματασφαλιτών της Χαλκίδας συνταγματάρχη Χρήστου Γερακίνη, που λίγο μετά τη Βάρκιζα διορίστηκε υποδιοικητής της Σχολής Ευελπίδων. Αντιλαμβάνεσθε με τι ιδέες γαλουχούσε τους νέους αξιωματικούς. Ο δε διοικητής του A’ Ευζωνικού Τάγματος Γ. Σγούρος, τοποθετήθηκε το 1948 διοικητής του A’ Τάγματος στο κολαστήριο της Μακρονήσου.

Και το αστικό τους κοινοβούλιο φυσικά δεν στερήθηκε την παρουσία της αντικομουνιστική εθνικοφροσύνης. Συνεπέστεροι εκφραστές της αποκατάστασης των ταγματασφαλιτών αναδείχθηκαν οι βουλευτές Αρκαδίας Θεόδωρος Τουρκοβασίλης, Αθηνών Ευστράτιος Κουλουμβάκης και Λακωνίας Νικόλαος Καράμπελας. Επίσης ο Χρήστος Γερακίνης, που εκλέχτηκε βουλευτής Χαλκίδας με τον Ελληνικό Συναγερμό και το 1954 διορίστηκε υφυπουργός Συγκοινωνιών στην κυβέρνηση Παπάγου.

Ούτε από την μεταπολίτευση και μετά έλειψαν οι ακροδεξιοί και οι ναζί από τον “ναό της δημοκρατίας” τους. Απ’ τα πρώρα χρόνια της μεταπολίτευσης ιδρύεται από τον πρώην υπουργό της Ενωσης Κέντρου και μετέπειτα πρωθυπουργό μιας απ’ της κυβερνήσεις της αποστασίας, Στέφανο Στεφανιπουλο, η Εθνική Παράταξις, Συμμετείχε μόνο στις βουλευτικές εκλογές του 1977 συγκεντρώνοντας 6, 82% και καταλαμβάνοντας πέντε έδρες στην βουλή, (Το βασικό τους σύνθημα ήταν: «Ο Φλωράκης στο Γουδή, δίπλα στον Καραμανλή»).

Τρία χρόνια μετά και αφού υπήρξαν τα παρασκηνιακά παζάρια με τον τότε αρχηγό της Ν.Δ. Γ. Ράλλη, οι χουντικοί διαλύουν το κόμμα τους, με δεκάδες στελέχη τους να ενσωματώνονται στον κρατικό μηχανισμό και με τον Σπ. Θεοτόκη να εκλέγεται βουλευτής Επικρατείας της Ν.Δ.

Η Εθνική Πολιτική Ενωσις (ΕΠΕΝ) που ίδρυσε το 1984 ο φυλακισμένος δικτάτορας Γ. Παπαδόπουλος, δεν τα πήγε καθόλου καλά εκλογικά. Το μοναδικό που κατόρθωσε ήταν να αναδείξει, ευρωβουλευτή το ’84 τον τυπικό αρχηγό της Χρύσανθος Δημητριάδης και να φέρει στο προσκήνιο τους επικεφαλής της νεολαίας της. Τον “τσεκουράτο”, σημερινό υπουργό Εσωτερικών Μάκη Βορίδη, και τον φυλακισμένο αρχηγό της εγκληματικής συμμορίας Νίκο Μιχαλολιάκο.

Η ξεκάθαρα και απροκάλυπτα ναζιστική Χρυσή Αυγή που ίδρυσε το 1980 εκμεταλλευόμενος συγκυρίες και υπόγεια υποστήριξη από το πολιτικό σύστημα, o Ν. Μιχαλολιάκος, κατόρθωσε να κάνει αισθητή την παρουσία της στην πολιτική μας ζωή. Δημαγωγώντας ασύστολα και λαϊκίζοντας πάνω σε υπαρκτά ζητήματα (Μεταναστευτικό, οικονομική κρίση, ανασφάλεια), από μια περιθωριακή ναζιστική γκρούπα, βρέθηκε να λαμβάνει στις εθνικές εκλογές του 2012 ποσοστό 7,02%, ενώ διατήρησε ουσιαστικά το ποσοστό της και στις εκλογές του 2015 (6,28% τον Γενάρη και 6,99 τον Σεπτέμβρη, παρά το ότι είχε διαπράξει την δολοφονία του αντιφασίστα Παύλου Φύσσα).

Πέρα απ’ τα ακατάληπτα ουρλιαχτά των στελεχών της, η κοινοβουλευτική της Χρυσής Αυγής  ήταν ένα ενεργούμενο της Ν.Δ.

Οι τίτλοι τέλους του ναζιστικού μορφώματος, έπεσαν στις 7 Οκτώβρη του 2020 -είχαν προηγηθεί η βουλευτικές εκλογές του ’19 όπου η Χ.Α δεν κατόρθωσε να αποκτήσει κοινοβουλευτική παρουσία- όταν υπήρξε η ιστορική καταδικαστική απόφαση που την χαρακτήρισε εγκληματική οργάνωση καταδικάζοντας όλα τα κορυφαία στελέχη της ανάμεσα σ αυτά και τον Ν. Μιχαλολιάκο και Ηλία Κασιδιάρη. Και εδώ πρέπει να σημειώσουμε ότι ήταν μια δικαστική ετυμηγορία που λήφθηκε κάτω από την πίεση του λαϊκού παράγοντα. Ηταν δεκάδες χιλιάδες οι συγκεντρωμένοι έξω από τα δικαστήρια όπου ανάμεσα στους υπόλοιπους δικαζόταν και ο δολοφόνος του Παύλου Φύσσα και οποιαδήποτε άλλη δικαστική απόφαση η οποία θα προσέγγιζε την ανεκδιήγητη αγόρευση της εισαγγελέας της έδρας Αδαμαντίας Οικονόμου θα δημιουργούσε ανεξέλεγκτες καταστάσεις. «Ανάγκα και οι Θεοί πείθονται», που λέει το ρητό.

Να ρθούμε τώρα στα τωρινά και σε ότι έχει σχέση με το ναζιστικό μόρφωμα του Κασιδιάρη. Ναι, δεν έχουμε πρόβλημα να αναγνωρίσουμε ότι σήμερα είναι αδέσποτα τα περισσότερα ναζίδια και φασιστόμουτρα. Το μόρφωμα του Κασιδιάτη θα τους δώσει πολιτική στέγη. Και εδώ μπαίνει ένα σοβαρό ζήτημα.

Το σημερινό κείμενο του «Βηματοδότη» που αναφέραμε οχυρώνεται πίσω από το αυστηρό γράμμα του νόμου και τις εκτιμήσεις έγκριτων συνταγματολόγων, αντιμετωπίζοντας τον αποκλεισμό του μορφώματος «Συμμαχία Ελλήνων» από τον Άρειο Πάγο ως μια προδιαγεγραμμένη, αντικειμενική νομική συνέπεια. Στον αντίποδα, όμως, ο Μανώλης Κοττάκης αποδομεί αυτή τη γραμμική προσέγγιση, υποστηρίζοντας ότι τέτοιες αποφάσεις δεν λαμβάνονται σε πολιτικό κενό αλλά καθορίζονται από τη σκληρή εκλογική σκοπιμότητα. Κατά την ανάλυσή του διευθυντή της Εστίας, το αν θα επιτραπεί ή όχι η κάθοδος της παράταξης Κασιδιάρη δεν εξαρτάται από δογματικές νομικές σταθερές, αλλά αποτελεί προϊόν ενός ψυχρού κυβερνητικού υπολογισμού, ο οποίος θα ρυθμιστεί ανάλογα με το τι εξυπηρετεί τις δημοσκοπικές ανάγκες και τη στρατηγική επιβίωσης της Νέας Δημοκρατίας στο δρόμο προς την κάλπη.

Προσωπικά περισσότερο την εκτίμηση του Κοττάκη προσεγγίζω παρά την επίκληση “νόμων και διαταγμάτων”.

Και για να επανέλθουμε από εκεί που ξεκινήσαμε, και να ολοκληρώσουμε, παραθέτουμε ένα προηγούμενο άρθρο του Στέλιου Ελληνιάδη.

_________________________________________________________

Μεγάλο ήταν το ΕΑΜ, αλλά όχι πάνω από το 10% του πληθυσμού της χώρας. Πατριωτικός και ηρωικός ο ΕΛΑΣ, αλλά μερικές  χιλιάδες άνθρωποι πήραν τα όπλα ενάντια στον κατακτητή. Αυτοθυσιαστικός ο Δημοκρατικός Στρατός που πολέμησε για την ανεξαρτησία και τη δημοκρατία, αλλά πάλεψε μόνος του, χωρίς έμπρακτη παλλαϊκή υποστήριξη, απέναντι σε υπέρτερες δυνάμεις. Κι αυτοί που τον κατανίκησαν με ξένα όπλα και καθοδήγηση, ήταν εντόπιοι, του εθνικού στρατού, με τους χίτες, τους δοσίλογους και τους προδότες μπροστάρηδες, και τους άλλους, τους πολλούς, τους κοινούς πολίτες, ακόλουθους.

Πού βρέθηκαν όλοι αυτοί, κοντά διακόσιες  χιλιάδες άνθρωποι, που πολέμησαν εναντίον των πατριωτών κομμουνιστών; Πλουτοκράτες ήταν;  Και τι έκαναν όλοι οι άλλοι, μερικά εκατομμύρια, που λούφαξαν και ψήφιζαν τους πολιτικούς και τα κόμματα της αγγλοκρατίας και της αμερικανοκρατίας, τον Παπανδρέου, τον Παπάγο και τον Καραμανλή;
Πώς τόσο εύκολα ξέχασαν ποιος αγωνίστηκε με βαρύ τίμημα εναντίον των Γερμανών και των Ιταλών κατακτητών από το 1941 ως το 1945; Πώς τόσο εύκολα έκαναν τα στραβά μάτια στη φοβερή τρομοκρατία που ξεκίνησε με τα Δεκεμβριανά, αμέσως μετά την απελευθέρωση, το 1944; Και πώς τόσο εύκολα αποδέχτηκαν τη νέα τάξη πραγμάτων; Τη δημοκρατία του παλατιού και τις κυβερνήσεις που διόριζε ο Αμερικανός πρέσβης;

Βέβαια, δεν ήταν όλοι αυτοί οι άνθρωποι συνεργάτες των Γερμανών, ούτε μαυραγορίτες, ούτε λακέδες των Αμερικάνων. Αποδέχτηκαν, όμως, άλλος λιγότερο άλλος περισσότερο, τη γερμανοκρατία, την αγγλοκροπία και την αμερικανοκρατία. Και το χειρότερο: συμφιλιώθηκαν και συνυπήρξαν με τους προδότες, τους ταγματασφαλίτες, τους μαυραγορίτες, τους κουκουλοφόρους, τους δοσίλογους και τους λακέδες των Άγγλων και των Αμερικανών. Που δεν ήταν μόνο πέντε-δέκα ρεμάλια, εγκληματίες και ξεπουλημένοι. Ήταν και πολλοί, περισσότεροι απ’ όσους νομίζει κανείς, καθωσπρέπει νοικοκυραίοι. Οικογενειάρχες της διπλανής πόρτας. Αυτοί στήριξαν, με μικροανταλλάγματα, όλη τη φάρα των δοσιλόγων και των μαυραγοριτών.

Αυτοί εξέλεγαν βουλευτές τους συνεργάτες των ξένων κηδεμόνων και τους απογόνους των ταγματασφαλιτών. Γεμάτη ήταν η Βουλή και το κράτος από δαύτους. Κι ακόμα υπάρχουν τέτοιοι, σαν τον Αθανασίου, τον υπουργό που μας διαβεβαίωσε ότι «ακόμα κι ο θεός ο ίδιος να κατέβει, δεν θα αφήσει τον Ρωμανό να σπουδάσει». Γιος γνωστού κατοχικού χίτη, ο κύριος υπουργός.

Στέλιος Ελληνιάδης – Δρόμος της Αριστεράς